درمان قطعی فلج بلز با لیزر امکان پذیر است. لیزر یکی از مهمترین روشهایی است که در فیزیوتراپی آرامش در سعادت آباد برای درمان فلج بل استفاده میشود.  فلج بل یکی از سرسخت ترین بیماری هایی است که ممکن است در ناحیه صورت بیمار بروز کند. در این بیماری که عصب هفتم مغزی به دلایلی همچون عفونت، التهاب، ضربه و… دچار نقص میشود حرکات صورت بیمار دچار اختلال شده و ممکن است تا اندازه زیادی از دست بروند.

مشکلات فلج بلز

بیمار نمیتواند ابروی مبتلای خود را بالا ببرد، اخم نمیکند، چشمش به درستی بسته نمیشود و دچار خشکی چشم میشود، اشکریزی غیر ارادی دارد، حرکت لب سمت مبتلا در حالات مختلف مانند لبخند زدن، غنچه کردن و فوت کردن انجام نمیشود و ممکن است در حین خوردن، ناخواسته غذا از کناره لب بیرون بریزد.


درمان فلج صورت با لیزر

تمامی مشکلات یاد شده موجب اختلال در ظاهر صورت بیمار میشود. بسیاری از بیماران مبتلا به فلج عصب هفتم از جمع کناره میگیرند. کمتر درمحیط کار حاضر میشوند، تنهایی را ترجیح میدهند و لذا به مشکلات ثانویه ناخواسته ای دچار میشوند.

بنابراین راه اندازی هرچه سریعتر این بیماران علاوه بر اصلاح ظاهر بیمار موجب پیشگیری از عوارض روحی ثانویه آن میشود. لیزر پرتوان فیزیوتراپی با تحریک فوق العاده عصب صدمه دیده موجب درمان سریع فلج نیمه صورت میشود. لیزر قادر است فعالیت سلولی را افزایش داده و با تکثیر سلولی عصب را ترمیم کند. لیزر در درون سلول پروسه هایی از جمله ساختن ATP را افزایش میدهد و لذا فرآیند ترمیم و بازسازی عصب هفتم با سریعترین حد ممکن پیش میرود.

فیزیوتراپی فلج بلز با تکارتراپی

تکارتراپی از دیگر روشهای درمانی در ترمیم عصب صورت است. در این شیوه امواج رادیوفرکانس جریان خون را به عصب هفتم صورت افزایش میدهد. این عمل از طریق افزایش قطر مویرگی و همچنین ساخته شدن مویرگهای خونی جدید صورت میگیرد.

یکی دیگر از اثرات انحصاری RF، بر روی نیمه مبتلای صورت حفظ و نگهداری بافت میوفاشیای صورت است. بلافاصله پس از ابتلای بیماربه فلج بل تغییراتی در ساختار بافت میوفاشیای صورت اتفاق می افتد که منجر به غیرعادی شدن حالت صورت در نیمه مبتلا میشود. تکار با اثرات قدرتمند خود به خوبی مانع از ایجاد این تغییرات ناخواسته شده و فرم صورت بیمار را در حالت طبیعی نگاه میدارد.

در فیزیوتراپی صورت آرامش، دکتر صادق زراعتکاربا بکارگیری از روشهای یاد شده در کنار بسیاری دیگر از روشهای درمانی دیگرکاملترین درمان فلج بل را انجام میدهد.  

فیزیوتراپی اصلیترین درمان فلج عصب هفتم صورت است. در بازیابی حرکات از دست رفته صورت، مهمترین اقدام درمانی فیزیوتراپی است. یکی از اثرات مهم فیزیوتراپی حفظ و نگهداری تن عضلات در طول دوره بیماری است. همچنین تحریک های مختلفی که به عصب فاشیا وارد میشود در درمان و بازگشت حرکات از دست رفته صورت بسیار مهم است. یکی از اثرات بسیار مهم فیزیوتراپی اصولی بازآموزی عضلات صورت است که از تغییرات دایمی بافتی پیشگیری می کند.

اهداف فیزیوتراپی

بازیابی حرکات و حالات طبیعی صورت مهمترین هدف در فیزیوتراپی است. این کار با افزودن میزان دامنه حرکتی اجزای صورت مانند ابرو، چشم، بینی و لب شروع شده و سپس با برقراری تعادل و قرینگی در دو سمت صورت کامل میشود.

از دیگر اهدافی که در فیزیوتراپی فلج بل دنبال میشود بهبود حسی است. افزایش نیروی دهان برای غذا خوردن، ادای کلمات و صحبت کردن هم بسیار مهم است. برای رسیدن به اهداف یاد شده از تکنیک های ویژه این بیماری استفاده میکنیم.

تمرین درمانی فلج بل

تمرینهایی که برای بازیابی حرکات صورت انجام میشود شامل ورزشهای کششی، غیر فعال، فعال و مقاومتی است. این ورزشها کمک میکنند تا حرکات از دست رفته زودتر برگردند.

ورزشهای کششی خاصیت کشسانی طبیعی عضلات، فاشیا و پوست صورت را حفظ میکنند. از آنجایی که نیمه مبتلای صورت تا مدتی توسط عضلات خود کشیده نمی شود، احتمال سفت شدن و کوتاهی بافتی در آن سمت وجود دارد که با این حرکات میتوان از آن پیشگیری کرد. حرکات غیر فعال و فعال موجب تقویت عضلات صورت میشود و به حالت دهی مجدد صورت کمک میکند.

الکتروتراپی فلج بل

وقتی عضله ای قابلیت انقباض خود را از دست میدهد، بیمار به صورت ارادی قادر به ایجاد انقباض در عضله نیست. در این مرحله جریانهای الکتریکی فیزیوتراپی با ورود به عضله آن را منقبض کرده و از این طریق موجب فعال شدن عضله گرفتار میشوند.

یکی از مزایای تحریک الکتریکی، منقبض و منبسط کردن عضله است. تقویت عضله ضعیف شده اثر مثبت دیگری است که میتواند حرکات از دست رفته صورت را بازیابی کند.

عضلات مدتی پس از بی تحرک ماندن تحلیل رفته و اصطلاحا آتروفی میشوند که موجب کوچکتر شدن بخش هایی از صورت بیمار میشود. برای بازگردانی حجم اولیه تحریکات الکتریکی بسیار سودمند هستند.

یکی از مشکلاتی که متعاقب ضعف یا از دست رفتن حرکات عضله ایجاد میشود، فراموشی عضله است. یعنی عضله حتی پس از فعال شدن نمیداند که بافت را چقدر و در چه جهتی بکشد. در این مورد نیز جریانهای فیزیوتراپی اثرات درمانی موثری در بازآموزی عضله دارند. انتخاب شدت جریان، فرکانس، ولتاژ و پالس دیوریشن، تحریک مناسبی به عضلات صورت وارد میکند که به پیشرفت بهبودی می انجامد.

در فیزیوتراپی آرامش سعادت آباد، با استفاده از جریانهای مناسب و تعیین دقیق نقاط هدف در صورت، به تسریع روند درمان عضلات غیر فعال میپردازیم.
اشعه فرو سرخ یا مادون قرمز گردش خون را بیشتر کرده و موجب تسریع روند بهبودی میشود.

درمان فلج بل با دست

عضله مدت زمانی بدون حرکت است و نیرویی برای کشیدن بافت صورت تولید نکرده است. در حالیکه پیش از بیماری روزانه هزاران بار این عمل را انجام می داده است.

فقدان این عملکرد عضله منجر به ایجاد تغییرات پایدار در صورت میشود که گاهی پس از بازگشت انقباض عضلات نیز این تغییرات از بین نمیروند.

تکنیکهای ویژه دستی فیزیوتراپی به بیمار کمک میکند که خاصیت طبیعی کشسانی و انعطاف پذیری بافت صورت تا بازگشت کامل انقباض عضلات حفظ شود. این مانورها گردش خون منطقه را افزایش میدهند و همچنین تحریک حسی مناسبی برای بافت صورت فراهم می آورد.

درمان فلج صورت با لیزر

همانطور که پیش از این گفتیم، عامل اصلی هر چه که هست با فشردن عصب به جداره استخوانی جمجمه موجب ایجاد کم خونی، فقر اکسیژن هایپوکسی و ایسکیمی میشود که مانعی برای انتقال پیام های عصبی ایجاد میکند.

امواج پرقدرت لیزر پرتوان با مکانیسم کاهش التهاب و عملکرد ترمیمی خود موجب ترمیم عصب آسیب دیده صورت میشود که یکی از اصلیترین روشهای درمان قطعی فلج بلز است.

اولتراسوند تراپی

امواج اولتراسوند تبادلات یونی را در غشای سلولهای آسیب دیده افزایش میدهند. این عمل هم به تندتر شدن پروسه ترمیم می انجامد.

درای نیدلینگ

یکی از روشهای اختصاصی در فیزیوتراپی آرامش درای نیدلینگ است که شروع زود هنگام آن اثرات فوق العاده ای در بازگشت حرکات و حالات صورت دارد. نقاط ویژه ای برای تحریک عضله های از کار افتاده صورت را انتخاب میکنیم و با وارد کردن سوزنهای کوچک و ظریف آنها را تحریک میکنیم.

ویدیوی مربوط به متن فوق را در اینجا مشاهده بفرمایید

 

تشخیص فلج بل
تشخیص فلج بل، تشخیصی حذفی است. بدین معنی که در هنگام ارزیابی سایر عواملی که ممکن است بیمار را به فلج عضلات صورت مبتلا کنند رد کنیم. در صورتیکه هیچ حدس دیگری تایید نشود، فلج از نوع بل است.

سکته مغزی

بیشترین حدسی که بیمار هنگام ابتلا به این بیماری وجود دارد، بروز سکته مغزی است. نخستین تفاوت علایم در این است که در سکته مغزی علاوه بر صورت، حرکات دست و پا نیز از بین میرود. گاهی ممکن است حرکات دست و پا عادی باشد ولی به شکل کاهش حس یا ضعف در آنها بروز کند. در سکته مغزی بیمار نیمه بالایی صورت خود را میتواند کنترل کند و پیشانی خود را چین بیاندازد.

سندروم رامسی هانت

بیماری دیگری که باید از فلج بل تشخیص داده شود عفونت عصب صورتی با ویروس هرپس زوستر است. تفاوت اصلی بین این دو بیماری وجود جوش ها و لکه های ریز بر روی گوش خارجی و گاهی اختلال شنوایی است که البته این علایم در همه مبتلایان به این ویروس وجود ندارد.

فعال شدن مجدد هرپس زوستر منجر به ایجاد فلج صورت با الگوی فلج بل میشود که سندروم رامسی هانت نوع 2 نام دارد. علایم همراه این عارضه ناشنوایی، سرگیجه و درد است که در گوش احساس میشود. وجود تاول در صورت یا در گوش از نشانه های دیگر رامسی هانت نوع دوم است.

بیماری لایم

بیماری دیگر لایم است که میتواند علایم فلج نیمه صورت را ایجاد کند. این بیماری در اثر گزش نوعی کنه منتقل میشود و همراه علایم دیگری مثل تب، خستگی، سردرد، خارش پوست است.

درمان فلج بل

نخستین قدم در ارزیابی گرفتن تاریخچه از بیمار است. وجود بیماری های قبلی یا همزمان با فلج بل، بررسی میشوند.بررسی حرکات صورت مرحله مهم بعدی است که جز به جز انجام میشوند. برای تشخیص های افتراقی از روشهای MRIو CT-Scan و الکترومیوگرفی، آزمایش خون و سایر آزمایش های ضروری استفاده میشود.

درمان دارویی فلج بل

داروهای استروئیدی مثل پردنیزون برای درمان فلج بل موثرند. در 3 روز نخست شروع زود هنگام آنها اثرات بیشتری بهمراه دارد و شانس بازگشت حرکات را 14 درصد بیشتر میکند.
با وجود اینکه در بررسی ها و تحقیقات مختلف نتایج یکسانی از اثرگذاری داروهای ضد ویروس مثل آسیکلویر بدست نیامده، با این حال یکی از داروهای پیشنهادی برای درمان فلج بل هستند. اعتقاد به ارتباط بین فلج بل و ویروش واریسلا زوستز و ویروسهای گروه هرپس علت تجویز اینگونه داروهاست. داروهای تجویزی ضد ویروس علاوه بر آسیکلوویر، شامل والترکس و زوویراکس است.
برای جلوگیری از خشک شدن سطح چشم از متیل سلولز استفاده میشود.

در مطلب حاضر با درمان دارویی فلج بل آشنا شدیم. در مقاله بعدی با درمان قطعی فلج بلز یعنی فیزیوتراپی فلج بلز و درمان فلج صورت با لیزر نیز آشنا میشویم.
در ادامه توضیحات دکتر صادق زراعتکار را درباره تشخیص و درمان فلج بل ببینید.

مشخصه اصلی فلج بل درگیری یکطرفه عضلات صورت در حدود 72 ساعت است. البته در موارد بسیار نادر و کمتر از 1 درصد فلج دو طرفه و همزمان سمت چپ و راست صورت اتفاق می افتد. چشم یک سمت تنگ تر از سمت دیگر میشود و بیمار قادر به بستن آن نیست لذا ممکن است چشم بیمار خشک شود.

اشک بصورت غیر ارادی سرازیر میشود. بالا بردن ابرو با مشکل مواجه است و تنها سمت سالم بالا میرود. لب حالتی افتاده به خود گرفته و در هنگام خندیدن باز نمیشود و دهان به سمت سالم کشیده میشود.

بیمار ممکن است به خوبی نتواند غذا را با سمت درگیر بخورد و مقداری از غذا در گوشه لپ باقی بماند ممکن است بی اختیار آب دهان از گوشه لب جاری شود. در حین حرکاتی مثل بوسیدن یا غنچه کردن لبها، سمت درگیر جلو نمی آید و باز دهان بیمار کج میشود. برخی از بیماران در ادای اصوات دچار مشکل میشوند.

عصب هفتم صورت

عصب زوج هفتم مغزی عملکردهای مهمی را کنترل میکند. باز و بسته کردن چشم، لبخند زدن، اشک ریزی، اخم کردن، ترشح بزاق، باز و بستن سوراخ بینی و بالا بردن ابروها از مهمترین عملکردهای عصب فاشیال است.
علاوه بر این حس چشایی دو سوم جلویی زبان هم از همین عصب تامین میشود. لذا احتمال اینکه بدنبال فلج بل حس دو سوم جلویی زبان از دست برود وجود دارد.

عصب صورتی یک عضله بسیار ظریفی بنام عضله استاپیوس یا عضله رکابی را در گوش میانی عصب دهی میکند که وظیفه اش کاهش حساسیت گوش به صداهای بلند است. در بیمارانی که دچار فلج بل هستند گاهی بدلیل عمل نکردن این عضله، شنیدن صداهای محیط بسیار آزاد دهنده میشود.

عوارض فلج بلز

دسته ای از بیماران از وزوز در گوش خود رنج میبرند. درصد کمی از بیماران هم دیگر مشکلاتی همچون سردرد، گردن درد، عضلات صورت ممکن است تیر بکشند. اختلال در حافظه، مشکل در برقراری تعادل، پارزتزی و ضعف یکطرفه اندامها هم ممکن است داشته باشند.

شیوع فلج بل

از هر 10000 نفر ممکن است 1 تا 4 نفر به این مشکل دچار شوند. بیشترین سن ابتلا بین 15 تا 60 سال است و مرد و زن تقریبا با نسبت یکسان به آن دچار میشوند. وجود سابقه فامیلی در بین 4 تا 14 درصد بیماران مشاهده شده است. شانس ابتلا در بین زنان باردار 3 برابر بیش از زنان دیگر است. در بین افراد مبتلا به دیابت نیز شیوع فلج بل زیاد است.

در مقاله بعدی درباره درمان قطعی فلج بلز، درمان خانگی فلج بلز و لیزر درمانی آن بیشتر توضیح میدهیم. فیزیوتراپی فک و صورت آرامش نخستین مرکز درمان اختصاصی فلج بلز در ایران.
توضیحات دکتر صادق زراعتکار درباره علائم فلج بل در ویدیوی زیر

علت اصلی فلج بل همچنان ناشناخته است. عواملی مانند عفونت های راههای تنفسی فوقانی یا دیابت میتواند شانس بیماری را افزایش دهد. عفونت های ویروسی از دیگر علل فلج بل هستند. آسیب مستقیم به عصب هفتم، وجود تومور در مجاورت آن نیز میتواند عامل دیگری برای این عارضه باشد. عصبی که دچار درگیری میشود زوج هفتم مغزی است. گاهی هم بدون وجود دلیل خاصی به شکل خودبخودی بروز میکند.

فضای درون بدن فضای محدودی است که به سادگی با افزایش سایز یک بافت یا وجود ورم، التهاب یا سفتی کوچکتر هم میشود. یکی از مکانیسم هایی که برای فلج بل عنوان شده است، همین فرضیه است که با بروز التهاب فشار اضافه ای به عصب زوج هفتم وارد میشود. این فشار عصب را به جدار کانال استایلومستوئید می فشارد که موجب له شدگی عصب و کاهش میزان تغذیه و اکسیژن رسانی مناسب به آن میشود و از این طریق موجب انسداد در انتقال پیام های عصبی میشود. در صورتیکه فشار تا اندازه ای باشد که تنها پوشش میلین روی عصب آسیب ببیند بازگشت حرکات و حالات صورت سریعتر است و در صورتیکه خود عصب اصلی دچار آسیب شود بهبودی آهسته خواهد بود.

بیماریهای مشابه

میاستنی گراویس، بیماری لایم، سکته یا تومور مغزی هم میتواند علایمی شبیه به فلج بل ایجاد کند اما فلج بل رایج ترین علت از کار افتادن حرکات نیمی از صورت هستند. ویروس هایی که احتمال آسیب زدن به عصب زوج هفتم را دارند شامل ویروس تبخال، آبله مرغان، زونا، آنفولانزا، اوریون، سرخچه و ایدز است. عفونت های چشم و گوش و یا عفونت ریه و یا سرماخوردگی هم ممکن است موجب ابتلای فرد به فلج بل شود.

عوامل ویروسی

برخی ویروس ها عفونتهای بدون علایمی ایجاد میکنند مثل ویروس اشتین بار یا واریسلا زوستر که هر دو از خانواده ویروس هرپس هستند. فعال شدن دوباره این ویروس ها یکی از علل ایجاد این بیماری است.
در فعال شدن دوباره این ویروس ها عواملی مانند برخورد ضربات، علل محیطی، فشارهای عصبی یا اختلالات متابولیکی میتواند مطرح باشد. در برخی تحقیقات وجود ویروس های هرپس نوع یک یا HSV-1، در بیشتر مبتلایان فلج بل اثبات شدند. لذا مصرف داروهای ضد التهابی و ضد ویروس مثل آسیکوویر و پردنیزون، در درمان اولیه فلج بل موثر هستند.

در تحقیقات دیگر حدود ۳۱ درصد بیماران به ویروس HSV-1 دچار بودند. البته عفونت ویروس HSV-1 همراه با دمیلینه شدن عصب است. اما در فلج بل عامل آسیب عصبی ادم، ورم و فشردگی عصب در کانال استخوانی است. هرچند دمیلینه شدن عصب با ویروس HSV-1 ممکن است مستقیما بخاطر ویروس نباشد و در پی یک پاسخ ناشناخته سیستم ایمنی ایجاد بشود.

یکی از سوالات رایجی که بیماران درباره فلج بل دارند درباره پیشگیری از فلج بلز است. در پاسخ باید گفت از آنجاییکه علت اصلی بروز این بیماری به روشنی مشخص نیست، بهترین اقدام مراجعه سریع برای درمان است. شروع زود هنگام درمان در بازیابی حرکات از دست رفته نقش تعیین کننده ای دارد. در درمان فلج بلز فیزیوتراپی نقش بسیار مهم و تعیین کننده ای دارد. درمان فلج عصب هفتم صورت با استفاده از روش های نوین و ویژه فیزیوتراپی حاصل میشود. به زودی با مقاله ای درباره اثرات و روشهای نوین فیزیوتراپی در درمان فلج بل صحبت میکنیم. برای اولین بار فیزیوتراپی تخصصی صورت در ایران توسط دکتر صادق زراعتکار در فیزیوتراپی آرامش در سعادت آباد انجام میشود.
کلیپ آموزشی “علت فلج بل” را مشاهده بفرمایید.

فلج بل نوعی فلج در ناحیه صورت است که به معنای عدم توانایی در کنترل حرکت عضلات نیمی از صورت است. عضلات مسئول فرم دهی به چهره فرد هستند. تغییر در حجم و شکل عضلات صورت موجب تغییر چهره فرد میشود.

نقش عضلات در حالت چهره

تاثیر بوتاکس بر روی صورت هم از طریق اثر گذاری بر روی همین عضلات صورت است. با تزریق بوتاکس عضلات خاصی برای اهداف زیبایی فلج میشوند. لذا هر عاملی که بر روی عضلات صورت اثرگذار باشد میتواند چهره را دستخوش تغییرات خاصی بکند. اتفاقی که درفلج بل می افتد دقیقا همین است.

بدنبال فلج بل عضلات یک سمت صورت فلج میشوند و لذا چهره بیمار از حالت عادی خارج شده و به شدت روح و روان بیمار را آزرده میکند. بیمار بخاطر فرم ناخوشایند صورتش از جمع کناره گیری میکند.

فعالیتهای اجتماعی و حتی شغلی بیمار محدود میشود. حتی در مواردی روابط عاطفی بیمار ممکن است دگرگون شود. بسیاری از بیماران آنقدر به لحاظ روحی پریشان و افسرده اند که حتی تمایلی برای درمان خود نیز ندارند و درصدی از ایشان در نیمه راه درمان را کنار میگذارند. نشانه های درگیری میتواند بسیار خفیف یا بسیار شدید باشند.

عصب گیری صورت

حرکت و حس هر بخشی از بدن توسط اعصاب ویژه آن ناحیه تامین میشود. در بیشتر بدن اعصاب از درون نخاع جدا شده و به سمت آن عضو رفته و آن را عصب دهی میکند. از همین طریق حرکات آن عضو تامین شده و حس های مختلف مثل سرما، گرما، لمس، فشار و… عضو تامین میشود.

درصد کمتری از بدن مستقیما اعصاب خود را از مغز میگیرند. بویژه در صورت که عصب اصلی خود را از عصبی به نام عصب فاشیا یا عصب صورتی میگیرد این عصب زوج هفتم مغزی است. عصب صورتی یا فاشیا مسئول ایجاد حرکت در صورت و تامین حس بخش هایی از آن است.

بنابراین اگر عاملی به آن صدمه وارد کند، حرکات و حس بخش هایی از صورت از بین خواهد رفت. اجزایی مانند ابرو، چشم، لب و بینی ممکن است حرکت خود را از داده و دچار تغییر فرم شوند. حس چشایی در دو سوم جلویی زبان ممکن است از بین برود. در کار غدد اشکی نیز امکان ایجاد اختلال وجود دارد.

نشانه های فلج بل

در برخی از بیماران مبتلا به فلج بل، پرش های تیک مانند عضلات، در برخی ضعف و ناتوانی در حرکت دادن اجزای چهره و یا از دست دادن کلیه حرکات صورت دیده میشود. علایم دیگری همچون افتادگی پلک، تغییر در حس چشایی، درد در اطراف گوش و افزایش حساسیت به صدا هم در مبتلایان به فلج صورت رایج است. این علایم معمولا تا ۴۸ ساعت پس از عارضه کامل میشود.

در مقالات بعدی دکتر صادق زراعتکار، بیشتر درباره فلج بلز- فیزیوتراپی، درمان فلج صورت با لیزر، علت فلج بل و درمان قطعی فلج بل توضیح میدهیم. پس با ما همراه باشید.

ویدیوی آموزشی با موضوع “فلج بل چیست” را میتوانید مشاهده بفرمایید.